Siamkima Kimna - Rohmingthanga Ralte

Image
Siamkima Kimna  - Rohmingthanga Ralte Asst.Professor, GANC. Tunlai kan thil tawnte nen pawh ngaihtuah zawm thiam tan chuan kan hnam ze phûng leh ṭawng chungchang, Siamkima kamchhuak aṭang hian a lo fiah thin mang e! MIZONA LEH CULTURE ''Liandala avang hian, ''Pi pu Chhuahtlang'' hi Mizo te rilru leh ngaihtuahnaah hian hlui thei lovin a thar reng dawn a ni''.   ''Mizo rilruah a thar reng dawn a ni kan tih hian Liandala 'Pi pu Chhuahtlang hlui' hi kan din thar leh dawn tihna erawh chu a ni lo. Din thar leh a hnekin kan Mizo khawsak dan leh nunphung inthlak danglam zel hian 'Pi pu Chhuahtlang hlui' hi kan hlat tial tial zawk dawn niin a lang a. Amaherawhchu kan nun changkang zel hian a hlat deuh deuh emaw kan tih hian a lang fiah tawlh tawlh dawn si a ni. A chhan chu hnam dang finna leh literature-te kan zira kan hriat hnu hian kan hmabak leh tihmakmawh chu mahni inhriat chian leh inen chian h...

KAN LAWMNA TUIFINRIAT ANGIN A LIAM! (Phai aṭanga lo haw te lawmna) - Rohmingthanga Ralte




KAN LAWMNA TUIFINRIAT ANGIN A LIAM!
Rohmingthanga Ralte
Asst.Professor

''Tunah doral lian chhum ang zing mahse,
A la kiang ang hnamtin rumna hi;
Hnam tin lung rual dar ang lenna tur ni,
A her chhuak ang chung Pathian zarah.''
(Rokunga)
 
En reng reng pawha kum la tam lo tih hriat tak tak heti zat ram pawna hnathawk thei, hnathawk ngama in awm hi a van ropui em! Mizo thalaite in va chhuanawm em! Tunhnaia kan ṭhen tak tlangval pahnihte phei kha chuan hnuk an ti ulh.
 
Hna leh zirna ṭha zawk duh avanga, in chhung lum nuam chhuahsan vang vang ngam, naupang te te te, in la hlawhtling mawlh ang. In tumruhna avangin.
 
Eng nge maw vanga lo haw ve thei lo te paw'n, hei hi lo hre reng ula-
 
''Doral lian chhum pui zing a kian hun chuan,
Rual duh kan then takte nen khanin;
Hlim leh lawmin kan insuihkhawm leh ang,
Zoram nuam kan pianna ram ngeiah.''(Rokunga)
 
Sum leh pai, harsat mangan thlaphanna nen ram pawnah hrehawm intuar laiin, ram inti hmangaih fal, a nihna takah chuan mahni chiah inhmangaih ho ten an lo sel ve sek che u a.
 
A chang leh ''i ram i hmangaih chuan lo haw suh'' an ti a. A chang leh inphut miah loh 'zaa sawmpanga rel chuan man' phut tlat angin politik chhe mi khelh nan an lo hmang thul che u nen. Heng mi mahni hnampuite pawh huphurh run ho hi engah mah ngai duh suh ang che u. A tam zawk phei chu thatchhia leh dawihzep, mi tlawn reng reng hun hmang nileng ṭhin te an ni.
 
Vanduai avanga hri kai in awm a nih pawn inthlahrunna tur a awm lo. Duh vanga kai tumah an awm dawn lo, dinhmun hlauhawm leh derthawng taka awm reng chuan vanneihnain a daih seng bik lo che u a ni mai. In lo him pial leh Siamtu venhimna ropuiah ngai tlang ila.
 
Upain, ''Dam leh tlang khatah, thih leh ruam khatah'' an tih kha. Mizo takin hripui do ho zel ang aw! Thuawih takin nang i hmunah, kei ka hmunah tawm char char rih a ni mai. Mipa ngat phei chu 'armawng ang maia phun reng loh tur'.
A chhe ber dawnin, he khawvel pawh chhuahsan ngai se. Tuna lo haw thleng tawhte chu lungmuanna famkim in nei ngei tawh ang. Kan lawmpui che u.
 
Kaphleia paw'n,
''Riakmaw angin kawl pawh vel ila,
Sappui tual nuamah pawh leng ila;
Ka muanna thing thiang i ni,
Ka rinpui leh ka chhuan i ni.''
 
tiin kum 1940 hmalamah khan Mizoram a ngainatna leh thlakhlelhna a lo zaipui tawh a.
 
Tichuan le, tunah chuan kan tarmit vuah leh durbin thlirna te pawh Rokunga leh Kaphleia te hman ang kha hmang ve tawh ila. Kan Zotlang ram nuam chhawrpial run a ianna te kan hmu thiam tawh ngei ang.
 
Ram neih hlutzia leh hmangaih a pawimawhzia hi Takam leh Tuikuk ka ram tia sawi tur nei lo hote dinhmun aṭangin ngaihtuah thar fo ila, kan vanneihna hrerengin, ram hmangaihna dik thinlung thar pu tlang ang aw, he hri teh hrep vang hian!
 
Tunah chuan thlamuang takin, i ram ngeiah hian tumah sawisel phak lohin zan mu i chhing thei dawn ta e. I ram a ni tlat.
 
Kan lawmna tuifinriat angin liam rawh se!



ZO TUNGCHAW

Comments

Popular posts from this blog

PATHIAN HLA SIAMTU PATEA - Rohmingthanga Ralte Asst.Prof.Mizo Deptt. GANC

LALAWITHANGPA CHANCHIN LEH A HLA TE (1885-1965) - Rohmingthanga Ralte

Thereng chi hrang hrang hming - Ka Tungchaw