Siamkima Kimna - Rohmingthanga Ralte
- Rohmingthanga Ralte
Asst.Professor, GANC.
Tunlai
kan thil tawnte nen pawh ngaihtuah zawm thiam tan chuan kan hnam ze
phûng leh ṭawng chungchang, Siamkima kamchhuak aṭang hian a lo fiah thin
mang e!
MIZONA LEH CULTURE
''Liandala avang hian, ''Pi pu Chhuahtlang'' hi Mizo te rilru leh ngaihtuahnaah hian hlui thei lovin a thar reng dawn a ni''.
''Mizo
rilruah a thar reng dawn a ni kan tih hian Liandala 'Pi pu Chhuahtlang
hlui' hi kan din thar leh dawn tihna erawh chu a ni lo. Din thar leh a
hnekin kan Mizo khawsak dan leh nunphung inthlak danglam zel hian 'Pi pu
Chhuahtlang hlui' hi kan hlat tial tial zawk dawn niin a lang a.
Amaherawhchu kan nun changkang zel hian a hlat deuh deuh emaw kan tih
hian a lang fiah tawlh tawlh dawn si a ni. A chhan chu hnam dang finna
leh literature-te kan zira kan hriat hnu hian kan hmabak leh tihmakmawh
chu mahni inhriat chian leh inen chian hi a nih avang a ni.''
Changkangin
han inla hawi pir kual vel pawh ni ila. Keimahni-a keimahni chu a bo
tak tak thei lo a ni. A theory ang zawng chuan Archetypal Principle
Carl. G.Junga te lo sawi tawh kha a ni mai awm e.
ṬAWNG LEH SIAMKIMA
''.
. . Pu R.Vanlawma nen zan rei tak thlengin Mizo ṭawng chungchang hi kan
sawi dun ṭhinin ani chuan, ''Ziah'' tih hi a dik lo a ni, 'Ziak' tih
tur a ni,'' tiin tan a khawh ṭhin a; mahse titi danga kan pakai hnu
chuan a inveng seng lo a ni ber awm e, a hriat loh hlanah ziah tih hi
vawi hnih emaw vawi thum emaw lai a han hmang ṭan kau mai a. A pianpui
ṭawng dik tak ni zawk awm chu ziah a lo ni reng mai a; mahse lehkhabua
hman atan chuan a pianpui ṭawng chu tidanglam leh siam remin ziak tih hi
a hmang lui leh hram ṭhin zawk niin a lang.''
''.
. . Grammar in a tum ber chu ṭawng hman dan tur mi zirtir leh kawhhmuh
ni lovin, a hmangtuten an hun laia an hman tualleng ber kalhmang
sawifiahna (description) a ni zawk tih hi tun lai mi thiamte ngaih dan a
ni. Chuvangin ṭawng dik ber, mawi ber, ṭha ber leh lar ber pawh thil
awm theiah an ngai lo va.''
''Awmna
hmun a inthuhmun loh avangin thil thuhmun sawi nan thu mal hrang hman
chungchang thuah hian inhmuh hniamna leh innuihzatburna a lo awm chhan
hi eng dang vang mah ni lovin, induh tawk leh chapo vang a ni ber.
Grammar dan ṭanchhana hman dan dik sawifiah tumtute hian grammatical
rules aiin hman dan (usage) hi a upa zawk tih an hre ṭhin lo a ni.
Grammar hian ṭawng hman dan (rules) sawifiah a tum eltiang ṭhin a, mahse
grammatical rules-a leng ve lo leh khung tel ve theih hauh loh, hman
dan chi dangdai tak tak (exceptional cases) a lo tam si avang leh
mihring nunphung te, lei te, rilrute hi a thunun theih si loh avangin a
sawifiah theih loh a lo tam ta mai a ni.Chuvangin mi thiam thil hre tak
takte pawh an lo tawng fimkhur phah ta ṭhin a. ''Chu chu a dik lo,'' ti
dawt lovin, ''Chutiang chu kan hman dan tlanglawn deuh zawk a ni em
aw?'' ti tein thu zawhna an siam thin a ni.
#ZalennaRam
(Tui hnih lo mai ang, ni hnih vel thimfate nih hi a ninawm ta hle)
(Tui hnih lo mai ang, ni hnih vel thimfate nih hi a ninawm ta hle)
ZO TUNGCHAW

Comments
Post a Comment