Siamkima Kimna - Rohmingthanga Ralte

Image
Siamkima Kimna  - Rohmingthanga Ralte Asst.Professor, GANC. Tunlai kan thil tawnte nen pawh ngaihtuah zawm thiam tan chuan kan hnam ze phûng leh ṭawng chungchang, Siamkima kamchhuak aṭang hian a lo fiah thin mang e! MIZONA LEH CULTURE ''Liandala avang hian, ''Pi pu Chhuahtlang'' hi Mizo te rilru leh ngaihtuahnaah hian hlui thei lovin a thar reng dawn a ni''.   ''Mizo rilruah a thar reng dawn a ni kan tih hian Liandala 'Pi pu Chhuahtlang hlui' hi kan din thar leh dawn tihna erawh chu a ni lo. Din thar leh a hnekin kan Mizo khawsak dan leh nunphung inthlak danglam zel hian 'Pi pu Chhuahtlang hlui' hi kan hlat tial tial zawk dawn niin a lang a. Amaherawhchu kan nun changkang zel hian a hlat deuh deuh emaw kan tih hian a lang fiah tawlh tawlh dawn si a ni. A chhan chu hnam dang finna leh literature-te kan zira kan hriat hnu hian kan hmabak leh tihmakmawh chu mahni inhriat chian leh inen chian h...

KHAWHRING SEHA INPUH - C.Lalnunchanga



KHAWHRING SEHA INPUH
 C.Lalnunchanga


Khawhring hi kan sawi fo va, khawhring neia inpuh chiang taka kan hriat theih chu hla phuah thiam Rev P.D. Sêna nu kha a ni âwm e. P.D. Sêna hi kum 1901 khân Rungnawla khua, Kawlhawkah a piang a, a pa chu Hangkawia a ni a. P.D. Sêna chu kum thum mi a nihin a pain a thihsan a. A û Vawmkaia nên a nu hovin a pa û fa Piangrova bêlin Khawhaiah an pêm a. Piangrova thenawm hnai lawkah an nufa thum chuan an hmeithai ve rak rak a; mahse, miin Sêna nu hmeithai khawngaihthlâk tak chu, “Khawhring a nei a, mi a seh thin, khaw chhûnga awm ve tlâk a ni lo,” tiin an puh a, lal hnênah an hêk ta a. Hetih lai hian P.D. Sêna chu kum nga mi chauh a la ni a. Lal leh upate chuan a nu chu khua atanga hnawhchhuah tûr an ti a. Kawtchhuahah miin an thlir thuap mai a. P.D. Sêna chuan tap chungin a nu chu zui a tum a, a hnam hruiah a pawt a. Mahse, miin P.D. Sêna chu an hnûk hrang a, artui chhum hminin an thlêm a; tichuan a nu, ramhnuaia vakvâi tûra an hnawhchhuah chu a thlir liam ta a, a dam chhûngin a nu chu a hmu leh tawh lo a ni.

Tun thleng hian Mizoram chhim tawp lamah chuan khawhring hi an la sawi nasa hle a.


Tun hma chuan Aizawl leh a chheh vêlah pawh khawhring seh leh khawhring neia inpuh a tam hle a. Tûn hnua khawhring neia inpuh a reh tâk duakna chhan hi khatih hun laia Bawrhsapin a khap vâng kha a ni mai thei a. Bawrhsap khap ngai hial a nih avângin hmâr lamah pawh hian khawhring neia inpuh chu an ching hle a ni ang tih a rinawm. Mizo tawng pakhat, tu vakin an hriat tawh loh, tawng boral tawh pakhat chu ‘Khawhring thlûk’ tih hi a  ni.


Tûn hma chuan, nula an ni bik, khawlaiah pum nâa tlûk an ching a. Khawhring seh niin an hria a. Pum nâ a lo chhuah thut a, an han vial ngalh ngalh hian mihring kawchhûnga a sehtu khawhring kha, “Tu nge i nih a, khawi atanga lo kal nge i nih; eng nge i duh?” tiin a ei duh zâwngte an zâwt nghâl thuai thin a. Khatia mihring kawchhûnga a sehtu an biak kha, ‘Khawhring thlûk,’ an tih chu a ni a.


Vawi khat pawh kum 1949 vêl khân Zawlsei khuaa nula pakhat chu a kawng kal lai a pum a na thut a, a indawm kun ngawih ngawih a. A chhak lawka pitar lo awm ve, Pi Thanzawni chuan, “Tu nge i nih? Eng nge i duh?” tiin a lo thlûk a. An lal Lalsangluaia chuan pitar thusawi chu a lo hria a, “Eng nge kha tin i tih? Tu nge a nih i hre reng alâwm. Ka khua leh tuiah khawhring thlûk ka phal hlei nem,” tiin a lo khap a ni.


Hetiang lam kan hriat i thawm khâwm teh ang u.


ZO TUNGCHAW

Comments

Popular posts from this blog

LALAWITHANGPA CHANCHIN LEH A HLA TE (1885-1965) - Rohmingthanga Ralte

PATHIAN HLA SIAMTU PATEA - Rohmingthanga Ralte Asst.Prof.Mizo Deptt. GANC

Thereng chi hrang hrang hming - Ka Tungchaw